Tabl Cynnwys
- Dewis y Hortensias Gorau ar gyfer Gerddi Cymreig
- Darganfod y Lleoliad Perffaith
- Cyflyrau Pridd yng Nghymru - Rheoli Pridd Asidig
- Dyfrhau Hortensias yng Nghymru
- Tocio Hortensias yng Nghymru - Yr Amseru a’r Technegau Gorau
- Amddiffyn Hortensias rhag Rhew yng Nghymru
- Cwestiynau Cyffredin am Hortensias yng Nghymru
📋 Cam Wrth Gam: Sut i Ofalu am Hortensias yng Nghymru
Dyma ganllaw cam wrth gam ar gyfer tyfu a chynnal hortensias yn llwyddiannus yn hinsawdd unigryw Cymru:
- Dewiswch amrywiaeth sy'n addas ar gyfer eich ardal (e.e., macrophylla ar gyfer pridd asidig).
- Darganfyddwch safle gyda chysgod rhannol a draeniad da.
- Paratowch y pridd gyda chompost a deunydd organig.
- Plannwch eich hortensia yn gynnar yn y gwanwyn neu ddiwedd yr hydref.
- Dyfrhewch yn rheolaidd – yn enwedig yn ystod cyfnodau sych.
- Tocwch y planhigyn yn ôl y math: gweler canllaw tocio.
- Ychwanegwch haen o fwlch i gadw lleithder a rheoli tyfiant chwyn.
- Goruchwylwch y planhigion am arwyddion o straen neu glefyd.
- Amddiffynnwch rhag rhew drwy ychwanegu bŵlch neu orchudd mewn tywydd oer.
- Mwynhewch flodau toreithiog o'r haf hyd at yr hydref! 🌸
Mae hortensias yn ffynnu yn yr hinsawdd unigryw yng Nghymru, ond mae gofal priodol yn hanfodol i sicrhau blodau bywiog a phlanhigion iach.

Dewis y Hortensias Gorau ar gyfer Gerddi Cymreig
Gyda'i hinsawdd fwyn a glawiad uchel, mae Cymru yn cynnig amodau delfrydol ar gyfer hortensias. Fodd bynnag, mae dewis yr amrywiaeth gywir yn hanfodol i sicrhau twf iach a blodau toreithiog.
Deall Hinsawdd Unigryw Cymru
Mae hinsawdd Cymru yn forol gymedrol, sy’n golygu bod y gaeafau’n fwyn, yr hafau’n fwyn, a glawiad yn gyson trwy’r flwyddyn. Mae hyn yn creu amodau gwych ar gyfer hortensias, ond gall hefyd gyflwyno rhai heriau:
- Glawiad uchel: Er bod hortensias yn caru lleithder, gall draeniad gwael arwain at bydredd gwreiddiau.
- Gaeafau mwyn: Gall y rhan fwyaf o hortensias oroesi heb ddiogelwch ychwanegol, ond gall rhai mathau ddioddef mewn ardaloedd mewndirol oerach.
- Agored i’r arfordir: Gall gwyntoedd hallt achosi niwed i flodau cain, felly mae’n well dewis mathau mwy gwydn.
- Pridd asidig: Mewn sawl ardal yng Nghymru, mae'r pridd yn naturiol asidig, sy'n gallu effeithio ar liw blodau hortensia.
Y Mathau Gorau o Hortensias ar gyfer Cymru
Nid yw pob math o hortensia yn ffynnu yr un mor dda yng Nghymru. Dyma’r mathau sydd orau ar gyfer gerddi Cymreig:
Hydrangea macrophylla (Hortensia Dail Mawr)
Un o'r mathau mwyaf poblogaidd yn y DU, mae Hydrangea macrophylla yn addas iawn ar gyfer hinsawdd wlyb a mwyn Cymru. Mae’n cynhyrchu blodau mophead neu lacecap mewn arlliwiau glas, pinc, neu borffor, yn dibynnu ar pH y pridd.
- Yn ffynnu yn: Cysgod rhannol gyda phridd lleith, ond wedi’i ddraenio’n dda.
- Gorau ar gyfer: Gerddi gyda phridd asidig naturiol, sy’n cynhyrchu blodau glas trawiadol.
- Heriau posibl: Yn gallu dioddef difrod rhew mewn ardaloedd mewndirol; yn well mewn man cysgodol.
- Awgrym gofal: Ychwanegwch fawn neu gompost i'r pridd i gynnal lleithder a gwella ffrwythlondeb.
Hydrangea paniculata (Hortensia Panicle)
Yn wahanol i Hydrangea macrophylla, sy'n ffafrio cysgod, mae Hydrangea paniculata yn fwy goddefgar i haul llawn a phridd sychach. Mae’n cynhyrchu blodau mawr siâp côn sy’n dechrau’n wyn hufen ac yn troi’n binc wrth aeddfedu.
- Yn ffynnu yn: Haul llawn i gysgod rhannol, gyda phridd wedi’i ddraenio’n dda.
- Gorau ar gyfer: Gerddi arfordirol neu feysydd mewndirol lle gall amodau fod yn wyntog neu’n sychach.
- Heriau posibl: Gall ddod yn rhy denau heb docio priodol; mae’n well ganddo bridd niwtral i alcalïaidd.
- Awgrym gofal: Tocwch yn ôl yn gryf ddiwedd y gaeaf neu'n gynnar yn y gwanwyn i annog twf cryfach.
Hydrangea arborescens (Hortensia Llyfn)
Mae Hydrangea arborescens yn ddewis gwych ar gyfer gerddi gyda llawer o lawiad, gan ei fod yn gallu gwrthsefyll pridd gwlypach yn well na'r rhan fwyaf o fathau eraill. Mae’n cynhyrchu blodau crwn mawr sy’n wyn neu’n wyrdd golau.
- Yn ffynnu yn: Cysgod rhannol i haul llawn, mewn pridd cyfoethog a lleith.
- Gorau ar gyfer: Ardaloedd gyda llawer iawn o law neu bridd clai sy’n dal lleithder.
- Heriau posibl: Gall gael ei wthio i lawr gan law trwm; efallai y bydd angen stanciau mewn gerddi agored.
- Awgrym gofal: Tocwch yn ôl yn gryf yn gynnar yn y gwanwyn i hybu twf iach.
Hydrangea quercifolia (Hortensia Dail Derw)
Yn llai cyffredin yn y DU ond yn ddewis gwych ar gyfer gerddi Cymru, mae Hydrangea quercifolia yn cynnig apêl trwy gydol y flwyddyn gyda'i ddail crand, sy'n troi'n gysgodol coch a oren yn yr hydref.
- Yn ffynnu yn: Cysgod rhannol, gyda phridd sy’n cadw lleithder ond wedi’i ddraenio’n dda.
- Gorau ar gyfer: Gerddi coediog neu ardaloedd cysgodol lle gall ei ddail ddatblygu’n llawn.
- Heriau posibl: Mae’n tyfu’n arafach na mathau eraill; nid yw'n goddef dŵr llonydd.
- Awgrym gofal: Peidiwch â thocio gormod, gan ei fod yn blodeuo ar hen bren.
Dewis yr Hortensia Cywir i'ch Gardd
Pan fyddwch yn dewis hortensia ar gyfer eich gardd yng Nghymru, ystyriwch y canlynol:
- Math o bridd: Os yw'ch pridd yn asidig, bydd Hydrangea macrophylla yn cynhyrchu blodau glas.
- Amlygiad i'r haul: Dewiswch H. macrophylla ar gyfer mannau cysgodol; H. paniculata ar gyfer mannau heulog.
- Lefelau glawiad: Os yw’ch gardd yn wlyb iawn, H. arborescens yw’r dewis gorau.
Trwy ddewis yr amrywiaeth gywir o hortensia ar gyfer amodau eich gardd, gallwch fwynhau blodau iach a bywiog trwy gydol y tymor tyfu. P'un a ydych yn well gan harddwch clasurol H. macrophylla neu wydnwch H. paniculata, mae hinsawdd Cymru yn cynnig yr amodau perffaith i wneud i’ch hortensias ffynnu.

Darganfod y Lleoliad Perffaith
Mae dewis y lleoliad cywir yn hanfodol i sicrhau twf iach i hortensias yng Nghymru. Er bod hortensias yn blanhigion addasadwy, mae eu perfformiad yn dibynnu'n helaeth ar amlygiad i olau, lleithder y pridd, ac amddiffyniad rhag tywydd eithafol.
Deall Gofynion Golau
Mae'r rhan fwyaf o hortensias yn ffynnu mewn cysgod rhannol, lle maent yn derbyn golau haul yn y bore ac yna cysgod yn y prynhawn. Mae’r cydbwysedd hwn yn helpu i atal colli lleithder gormodol ac yn lleihau'r risg o losgi dail.
Fodd bynnag, gall rhai mathau oddef haul llawn os cedwir lleithder y pridd. Yng Nghymru, lle mae glawiad yn gyffredin, gall hydrangeas mewn lleoliadau heulog barhau i ffynnu cyn belled nad yw'r pridd yn sychu'n llwyr yn ystod cyfnodau sych.
Lleoliad Gorau yn Seiliedig ar Amlygiad i Olau
- Cysgod rhannol: Yn ddelfrydol ar gyfer Hydrangea macrophylla a Hydrangea serrata, sy'n sensitif i haul uniongyrchol ganol dydd.
- Haul llawn (os oes digon o leithder): Yn addas ar gyfer Hydrangea paniculata a Hydrangea arborescens, sy'n fwy goddefgar i sychder.
- Cysgod llawn: Ddim yn cael ei argymell, gan fod angen rhywfaint o olau haul ar hortensias i flodeuo’n iawn.
Dewis y Lle Gorau mewn Gardd Gymreig
Mae hinsawdd Cymru yn amrywio yn ôl y rhanbarth, gan ddylanwadu ar y lleoliad gorau ar gyfer hortensias:
- Ardaloedd arfordirol: Amddiffynnwch hortensias rhag gwyntoedd hallt trwy eu plannu ger gwrychoedd neu waliau.
- Dolydd a thir isel: Yn ffafriol i hortensias oherwydd pridd yn naturiol llaith a llai o wynt.
- Mannau bryniog neu agored: Darparwch loches rhag gwyntoedd cryfion a all niweidio blodau cain.
Pwysigrwydd Lleithder y Pridd
Mae hortensias yn ffynnu mewn pridd llaith sydd wedi'i ddraenio'n dda. Er bod glawiad yn uchel yng Nghymru, mae dal yn bwysig sicrhau bod y pridd yn cadw lleithder heb fynd yn rhy ddwrlawn.
Awgrymiadau ar gyfer Cadw Lleithder y Pridd
- Gosod haen o fwlch: Bydd haen o fwlch organig (fel rhisgl neu gompost) yn helpu i gadw lleithder y pridd ac yn rheoleiddio tymheredd.
- Gwella draeniad: Os oes gan eich gardd bridd clai trwm, ychwanegwch dywod graeanog neu domwellt wedi pydru’n dda i wella awyru.
- Dŵr yn ystod cyfnodau sych: Hyd yn oed yng Nghymru, gall sychder digwydd yn achlysurol yn yr haf. Dyfrhewch hortensias yn drylwyr os yw'r pridd yn dechrau sychu.
Amddiffyn Hortensias rhag Tywydd Garw
Er bod gan Gymru hinsawdd fwyn, gall digwyddiadau tywydd eithafol fel rhew hwyr neu law trwm y gaeaf effeithio ar hortensias.
- Amddiffyn rhag gwynt: Plannwch hortensias ger waliau, ffensys, neu lwyni trwchus i'w cysgodi rhag gwyntoedd cryf.
- Atal difrod rhew: Mewn ardaloedd mewndirol oerach, gosodwch haen o fwlch o amgylch sylfaen y planhigyn i warchod gwreiddiau yn y gaeaf.
- Osgoi dŵr llonydd: Os yw'ch gardd yn dueddol o lifogydd, ystyriwch welyau wedi’u codi neu wella draeniad y pridd.
Y Lle Gorau ar gyfer Hortensias yng Nghymru
Ar gyfer y canlyniadau gorau, plannwch hortensias mewn cysgod rhannol gyda digon o loches rhag gwyntoedd cryfion a phridd sydd wedi'i ddraenio’n dda ond yn cadw lleithder. Mewn lleoliadau haul llawn, gwnewch yn siŵr bod y pridd yn parhau i fod yn llaith yn gyson. Trwy ddewis y lle cywir, bydd eich hortensias yn ffynnu ac yn cynhyrchu blodau iach a bywiog flwyddyn ar ôl blwyddyn.
Cyflyrau Pridd yng Nghymru - Rheoli Pridd Asidig
Mae cyfansoddiad y pridd yn chwarae rhan hanfodol yn iechyd a golwg hortensias. Yng Nghymru, mae'r pridd yn aml yn asidig, yn enwedig yn ardaloedd arfordirol y gorllewin ac mewn rhanbarthau mynyddig. Gall y asidedd naturiol hwn effeithio'n sylweddol ar dwf hortensias, lliw blodau, ac iechyd cyffredinol y planhigyn.
Deall Cyfansoddiad Pridd Cymru
Mae daeareg Cymru yn cyfrannu at ei phridd asidig naturiol. Mae gan y wlad gyfran uchel o bridd llechi, tywodfaen a siâl, yn enwedig yn Eryri, Sir Benfro a Bannau Brycheiniog. Mae'r mathau hyn o bridd yn tueddu i fod â pH is, sy’n dylanwadu ar ddatblygiad hortensias.
Prif Nodweddion Pridd Cymreig
- pH asidig (o dan 6.5): Yn annog blodau glas ar hortensias.
- Cynnwys organig uchel: Yn cadw lleithder yn dda ond gall achosi anghydbwysedd maethol.
- Draeniad gwael mewn rhai ardaloedd: Yn enwedig mewn dolydd a thiroedd clai trwm, a all achosi pydredd gwreiddiau.
- Cynnwys haearn ac alwminiwm uchel: Yn gallu dwysáu pigment glas yn Hydrangea macrophylla.
Sut mae Asidedd y Pridd yn Effeithio ar Lliw Blodau Hortensias
Mae lefel pH y pridd yn pennu lliw blodau Hydrangea macrophylla ac Hydrangea serrata:
- Pridd asidig (pH o dan 6.0): Yn cynhyrchu blodau glas neu borffor dwfn.
- Pridd niwtral (pH 6.0 - 7.0): Yn arwain at arlliwiau cymysg o las, lelog a phinc.
- Pridd alcalïaidd (pH uwch na 7.0): Yn arwain at flodau pinc neu goch.
Gan fod gan lawer o rannau o Gymru bridd asidig naturiol, mae hortensias yn aml yn blodeuo mewn arlliwiau glas. Dylai garddwyr sy'n dymuno cynnal neu wella blodau glas osgoi gwrtaith sy’n cynnwys calch, gan y gallai hyn gynyddu pH y pridd.
Addasu pH y Pridd ar gyfer Lliw Blodau Penodol
Os ydych am reoli lliw eich hortensias, gallwch addasu pH y pridd gan ddefnyddio dulliau penodol:
Sut i Gael Blodau Glas (Gostwng pH)
- Ychwanegwch alwminiwm sylffad i'r pridd yn gynnar yn y gwanwyn.
- Defnyddiwch mwlch asidig fel nodwyddau pinwydd neu ddail derw wedi pydru.
- Plannwch mewn pridd erycaidd ar gyfer pH is.
- Defnyddiwch ddŵr glaw wrth ddyfrhau, gan fod dŵr tap yn aml yn cynnwys calch sy'n cynyddu pH.
Sut i Gael Blodau Pinc (Codi pH)
- Ychwanegwch calch gardd neu galchfaen dolomitig.
- Defnyddiwch mwlch niwtral neu alcalïaidd, fel compost madarch.
- Dyfrhewch yn achlysurol â datrysiad ysgafn o soda pobi (1 llwy fwrdd i 4 litr o ddŵr).
Gwella Strwythur y Pridd ar gyfer Twf Iach
Y tu hwnt i lefelau pH, mae strwythur y pridd yn allweddol i dwf cryf hortensias. Mae hortensias yn hoffi pridd sy'n gyfoethog, yn dal lleithder, ac wedi'i ddraenio’n dda.
Awgrymiadau ar gyfer Gwella Pridd yng Nghymru
- Gwella draeniad: Mewn ardaloedd clai trwm, cymysgwch dywod garddwriaethol neu raean i mewn i'r pridd.
- Cynyddu cynnwys organig: Ychwanegwch domwellt wedi pydru neu gompost i wella ffrwythlondeb y pridd.
- Monitro pH yn rheolaidd: Defnyddiwch becyn profi pridd i fonitro newidiadau pH.
- Osgoi gorddefnyddio gwrtaith: Gall gormod o nitrogen arwain at dwf gormodol o ddail ar draul blodau.
Rheoli Pridd ar gyfer Hortensias Iach
Mae pridd asidig naturiol Cymru yn ddelfrydol ar gyfer hortensias glas, ond gall fod angen addasiadau pH os yw garddwyr eisiau blodau pinc. Er mwyn cynnal planhigion iach, gwella draeniad, ychwanegu deunydd organig, a monitro pH y pridd yn rheolaidd. Drwy reoli'r amodau pridd yn effeithiol, gallwch fwynhau hortensias lliwgar a fydd yn ffynnu yn eich gardd Gymreig.
Dyfrhau Hortensias yng Nghymru
Mae hinsawdd fôr gymedrol Cymru yn sicrhau glawiad blynyddol uchel, sy'n lleihau’r risg o sychder i hortensias. Fodd bynnag, gall cyfnodau sych ddigwydd o hyd, yn enwedig ar ddiwedd y gwanwyn ac yn ystod yr haf, gan wneud arferion dyfrhau cywir yn hanfodol.
Sut mae Glawiad Cymru yn Effeithio ar Dyfrhau Hortensias
Mae Cymru'n derbyn cyfartaledd blynyddol o 1,100 - 3,000 mm o law, gyda’r ardaloedd gwlypaf yn cynnwys Eryri ac ardaloedd arfordirol y gorllewin. Er bod hyn fel arfer yn sicrhau lleithder digonol yn y pridd, gall cyflyrau gwlyb parhaus arwain at broblemau fel:
- Pydredd gwreiddiau: Gall lleithder gormodol atal yr aer rhag cyrraedd y gwreiddiau, gan eu gwneud yn agored i bydredd.
- Coesynnau gwan: Gall pridd gormod o wlyb arwain at dwf gwan a thenau.
- Clefydau ffyngaidd: Gall lleithder uchel a phridd gwlyb hyrwyddo datblygiad malltod llwyd a mildew powdrog.
Ar y llaw arall, gall ardaloedd mewndirol a gerddi gyda phridd sy’n draenio’n dda sychu’n gyflymach, yn enwedig yn ystod misoedd cynhesach.
Yr Arferion Dyfrhau Gorau ar gyfer Hortensias yng Nghymru
Er mwyn cynnal twf iach a blodau cyson, mae’n bwysig addasu eich dull dyfrhau i gyd-fynd ag amrywiadau tymhorol a rhanbarthol.
Canllawiau Cyffredinol ar gyfer Dyfrhau
- Gwiriwch leithder y pridd: Cyn dyfrhau, rhowch eich bys 2 fodfedd i mewn i'r pridd; os yw’n teimlo’n sych, mae angen dyfrhau.
- Dyfrhau'n ddwfn: Rhowch sudd dwfn araf yn hytrach na dyfrhau bas yn aml. Mae hyn yn annog datblygiad gwreiddiau cryfach.
- Osgoi dyfrhau dros y dail: Gall dail gwlyb gynyddu’r risg o heintiau ffyngaidd—dyfrhewch wrth wraidd y planhigyn.
- Amseru’n gywir: Dyfrhewch yn gynnar yn y bore neu yn hwyr gyda’r nos i leihau anweddiad.
Addasu Dyfrhau yn ôl Tymor a Lleoliad
Gaeaf (Tachwedd - Mawrth)
Mae'r rhan fwyaf o hortensias yn mynd i gyflwr segur yn ystod y gaeaf, ac felly nid oes angen dyfrhau rheolaidd. Gan fod glaw trwm yn gyffredin yng Nghymru, gwnewch yn siŵr bod draeniad da i atal dŵr rhag cronni.
Gwanwyn (Mawrth - Mai)
Wrth i'r tymheredd godi, mae hortensias yn dechrau tyfu’n weithgar. Gwiriwch eriynau newydd, gan y gall cyfnodau sych ddigwydd weithiau.
Haf (Mehefin - Awst)
Er bod hafau Cymru fel arfer yn fwyn, mae cyfnodau sych weithiau’n digwydd, yn enwedig yn nwyrain Cymru. Mae mwlch organig yn helpu i gadw lleithder y pridd ac yn lleihau faint o ddyfrhau sydd ei angen.
Hydref (Medi - Tachwedd)
Gostyngwch faint o ddyfrhau wrth i’r tymheredd oeri. Gall gormod o leithder yn yr hydref annog tyfiant meddal, sy’n fwy agored i ddifrod rhew.
Sut i Osgoi Gorlwytho Dyfrhau
Mae gorlwytho dyfrhau yn broblem gyffredin yng Nghymru, yn enwedig mewn gerddi gyda phridd clai trwm. I osgoi problemau:
- Gwella draeniad: Cymysgwch graean garddwriaethol â’r pridd os yw'n tueddu i ddal dŵr.
- Defnyddio gwelyau uchel: Yn ddelfrydol ar gyfer gerddi sydd â draeniad gwael.
- Gosod haen o fwlch organig: Yn helpu i reoleiddio lefelau lleithder ac atal dŵr rhag cronni gormod.
Sut i Gadw Hortensias yn Ddigon o Leithder yng Nghymru
Er bod glawiad cyson yng Nghymru fel arfer yn ddigon i fodloni anghenion lleithder hortensias, gall cyfnodau sych ddigwydd, gan wneud dyfrhau ychwanegol yn angenrheidiol o bryd i'w gilydd. Dylai garddwyr addasu eu dull dyfrhau yn ôl tymor, math o bridd, a lleoliad i osgoi problemau sychder a gorleithder Trwy ddilyn yr awgrymiadau hyn, bydd hortensias yn ffynnu, gan gynhyrchu dail iach a blodau toreithiog flwyddyn ar ôl blwyddyn.
Tocio Hortensias yng Nghymru - Yr Amseru a’r Technegau Gorau
Mae tocio'n hanfodol i gynnal iechyd, siâp a photensial blodeuo hortensias. Fodd bynnag, mae'r amseru a'r dull cywir yn dibynnu ar y math o hortensia. Gall tocio ar yr amser anghywir leihau nifer y blodau, tra bydd tocio cywir yn annog twf cryf a blodau toreithiog.
Pam Mae Tocio’n Bwysig?
Mae hortensias yn elwa o docio rheolaidd am sawl rheswm:
- Yn annog twf newydd: Mae tynnu coesynnau hen yn helpu i ysgogi egin iach.
- Yn gwella blodeuo: Gall tocio cywir arwain at flodau mwy a mwy bywiog.
- Yn cynnal siâp y planhigyn: Yn atal hortensias rhag mynd yn denau neu’n orlawn.
- Yn tynnu coesynnau marw neu wedi’u difrodi: Yn helpu i atal clefydau ac yn gwella cylchrediad aer.
Pryd i Docio Hortensias yng Nghymru?
Mae amseru tocio yn hollbwysig gan fod gwahanol fathau o hortensias yn blodeuo ar hen neu goed newydd. Gall torri’n ôl ar yr amser anghywir dynnu blagur y flwyddyn nesaf.
Hortensias sy’n Blodeuo ar Hen Goed (Tocio Ar Ôl Blodeuo)
Mae rhai mathau o hortensias yn ffurfio eu blagur blodau ar dwf y flwyddyn flaenorol. Mae hyn yn golygu bod tocio’n gynnar yn y gwanwyn neu yn y gaeaf yn tynnu blodau’r tymor nesaf. Yn lle hynny, dylid eu tocio yn syth ar ôl iddynt orffen blodeuo yn hwyr yn yr haf neu'n gynnar yn yr hydref.
- Hydrangea macrophylla (Mophead & Lacecap): Tocio ysgafn ddiwedd yr haf; tynnu blodau marw a choesynnau gwan.
- Hydrangea serrata: Yn debyg i macrophylla, dylid tocio’n ysgafn ar ôl blodeuo.
- Hydrangea quercifolia (Dail Derw): Dim ond tocio bach sydd ei angen; tynnu coesynnau marw yn yr hydref.
Hortensias sy’n Blodeuo ar Goed Newydd (Tocio yn Hwyr yn y Gaeaf neu’n Gynnar yn y Gwanwyn)
Mae'r mathau hyn o hortensias yn ffurfio eu blagur blodau ar dwf newydd, felly gellir eu tocio’n fwy llym yn hwyr yn y gaeaf neu’n gynnar yn y gwanwyn heb effeithio ar flodeuo.
- Hydrangea paniculata: Tocio tua thraean yn ôl ddiwedd mis Chwefror i annog coesynnau cryfach a blodau mwy.
- Hydrangea arborescens: Gellir eu tocio’n ôl i’r ddaear bob gwanwyn i hybu twf cryf.
Sut i Docio Hortensias yn Gywir
Mae defnyddio’r dechneg gywir yn sicrhau twf iach ac yn atal straen diangen ar y planhigyn.
Canllawiau Cyffredinol ar gyfer Tocio
- Defnyddio secateur miniog a glân: Yn atal difrod ac yn lleihau'r risg o glefyd.
- Torri ar ongl: Yn annog dŵr i redeg i ffwrdd ac yn atal pydredd.
- Tynnu coesynnau marw a gwan: Yn gwella cylchrediad aer ac iechyd y planhigyn.
- Gadael blagur iach cryf: Bydd y rhain yn datblygu’n egin newydd a blodau.
Camgymeriadau Cyffredin i’w Hosgoi
- Tocio’n rhy gynnar: Mae torri’n ôl planhigion sy’n blodeuo ar hen goed yn y gaeaf yn dileu blodau’r flwyddyn nesaf.
- Tocio gormod: Gall tynnu gormod o dwf wanhau’r planhigyn.
- Anwybyddu tynnu blodau marw: Gall gadael blodau wedi gwywo mewn tywydd llaith arwain at broblemau ffyngaidd.
Fy Mhrofiad o Docio Hortensias yng Nghymru
Yn fy mhrofiad i, gall tocio hortensias yn rhy gynnar yng Nghymru fod yn gamgymeriad oherwydd rhew hwyr annisgwyl. Unwaith, fe dociais hortensia mophead ym mis Chwefror, dim ond i weld yr egin newydd yn cael eu difrodi gan rewllyd annisgwyl. Ers hynny, rwyf bob amser yn aros tan ar ôl i’r risg o rew fynd heibio.
Yn bersonol, rwy'n gweld bod tocio ysgafn trwy gydol y tymor yn gweithio orau, yn hytrach na thorri popeth yn ôl ar unwaith. Mae tynnu blodau marw yn yr haf ac yna trimio’n ysgafn yn y gwanwyn cynnar yn cadw fy hortensias yn edrych yn dda heb aberthu gormod o flodau.
Yr Arferion Gorau ar gyfer Tocio Hortensias yng Nghymru
Mae tocio hortensias yn gywir yn sicrhau planhigion iach a blodau toreithiog. Yr allwedd yw gwybod a yw eich hortensia’n blodeuo ar hen neu goed newydd ac addasu eich amserlen docio yn unol â hynny. Drwy ddefnyddio’r dulliau cywir ac osgoi camgymeriadau cyffredin, bydd eich hortensias yn ffynnu ac yn eich gwobrwyo gyda blodau hardd flwyddyn ar ôl blwyddyn.
Amddiffyn Hortensias rhag Rhew yng Nghymru
Er bod gan Gymru hinsawdd fwyn, gall rew sydyn yn yr hydref hwyr, y gaeaf a dechrau'r gwanwyn achosi niwed i hortensias. Gall rhew ladd twf newydd, gwanhau coesynnau, a lleihau potensial blodeuo ar gyfer y tymor nesaf.
Deall Risgiau Rhew yng Nghymru
Mae rhew yn fwy cyffredin mewn ardaloedd mewndirol ac uwch, megis Bannau Brycheiniog ac Eryri, lle gall y tymheredd ostwng yn sylweddol dros nos. Mewn ardaloedd arfordirol, fel Sir Benfro a Bro Morgannwg, mae'r gaeaf yn fwynach, ond gall tonnau oer ddigwydd o hyd.
Prif Heriau Rhew ar gyfer Hortensias
- Rhew hwyr yn y gwanwyn: Gall niweidio egin newydd sy’n ymddangos ym mis Mawrth neu Ebrill.
- Rhew cynnar yn yr hydref: Gall effeithio ar blanhigion sy’n dal i dyfu.
- Rhew dwfn y gaeaf: Gall ladd blagur blodau ar hortensias sy’n blodeuo ar hen goed.
- Rhew a dadmer dro ar ôl tro: Yn achosi straen i'r planhigyn ac yn gallu arwain at goesynnau'n cracio.
Sut mae Rhew yn Effeithio ar Wahanol Mathau o Hortensias
Nid yw pob math o hortensia yr un mor agored i rew. Mae gwybod eu gwydnwch yn helpu i bennu’r dull amddiffyn gorau.
Hortensias Mwyaf Bregus i Rew
- Hydrangea macrophylla (Mophead & Lacecap): Mae eu blagur blodau’n ffurfio ar hen goed, sy’n eu gwneud yn arbennig o agored i rew y gaeaf.
- Hydrangea serrata: Yn debyg i macrophylla, mae angen diogelu i atal colli blagur blodau.
Hortensias Mwy Gwydn i Dywydd Oer
- Hydrangea paniculata: Yn blodeuo ar goed newydd, felly hyd yn oed os yw’r rhew yn niweidio hen goesynnau, bydd egin newydd yn dal i gynhyrchu blodau.
- Hydrangea arborescens: Yn wydn ac yn gallu goroesi tocio caled cyn y gwanwyn.
- Hydrangea quercifolia (Dail Derw): Yn fwy goddefgar ond yn elwa o fwlch mewn ardaloedd oerach.
Sut i Amddiffyn Hortensias rhag Rhew
Mae gofal priodol yn ystod y gaeaf yn sicrhau bod hortensias yn goroesi tywydd oer ac yn blodeuo’n llwyddiannus y tymor canlynol.
Dulliau Amddiffyn Gorau rhag Rhew
- Gosod haen drwchus o fwlch: Taenwch 5 - 8 cm (2 - 3 modfedd) o fwlch organig, fel rhisgl, compost neu ddail, o amgylch gwaelod y planhigyn ddiwedd yr hydref.
- Defnyddio brethyn gardd neu burlap: Gorchuddiwch blanhigion gyda defnydd anadlu yn ystod nosweithiau oer iawn.
- Osgoi tocio'n rhy gynnar: Mae gadael coesynnau hen yn darparu amddiffyniad naturiol i blagur newydd.
- Dewis lleoliadau cysgodol: Bydd plannu ger wal neu glawdd yn lleihau’r risg o rhew a gwyntoedd oer.
- Dyfrhau cyn rhew: Mae pridd llaith yn cadw gwres yn well na phridd sych, gan ddarparu rhywfaint o amddiffyniad ychwanegol.
Camgymeriadau Cyffredin i’w Hosgoi
- Defnyddio gorchuddion plastig: Mae deunyddiau anadlu’n well, gan nad ydynt yn dal lleithder sy’n gallu achosi pydredd.
- Gormod o fwlch: Gall haen rhy drwchus lethu gwreiddiau a hybu llwydni.
- Tynnu’r amddiffyniad yn rhy fuan: Gall rhew y gwanwyn ddifrodi egin newydd os tynnir y gorchudd yn rhy gynnar.
Cadw Hortensias yn Ddiogel rhag Rhew
Gall rhew achosi difrod difrifol i hortensias yng Nghymru, ond gyda’r camau cywir, gall planhigion barhau i ffynnu er gwaethaf cyfnodau oer. Mae defnyddio bŵlch, gorchuddion amddiffynnol, a lleoliadau plannu cysgodol yn sicrhau blodau iach y tymor nesaf. Drwy ddilyn y dulliau hyn, gall garddwyr atal straen sy’n gysylltiedig â rhew a mwynhau hortensias lliwgar flwyddyn ar ôl blwyddyn.
Cwestiynau Cyffredin am Hortensias yng Nghymru
Pryd yw'r amser gorau i blannu hortensias yng Nghymru?
Mae gwanwyn (Mawrth - Mai) neu hydref (Medi - Tachwedd) yn ddelfrydol i blannu hortensias yng Nghymru. Mae'r tymhorau hyn yn cynnig tymereddau cymedrol a digon o law i helpu gwreiddiau i sefydlu cyn cyfnodau o dywydd poeth neu rew.
A yw hortensias yn tyfu'n dda yng Nghymru?
Ydyn, mae hinsawdd wlyb a mwyn Cymru yn ddelfrydol ar gyfer hortensias. Fodd bynnag, mae'n bwysig dewis safle priodol a pharatoi'r pridd yn dda i sicrhau twf gorau.
Pa fathau o hortensias sy’n gweddu orau i Gymru?
Mae Hydrangea macrophylla (Mophead & Lacecap), Hydrangea paniculata, a Hydrangea arborescens yn ffynnu’n dda yng Nghymru. Mae mathau Macrophylla yn hoffi cysgod rhannol, tra gall Paniculata oddef mwy o haul.
Faint o haul mae hortensias ei angen yng Nghymru?
Mae’r rhan fwyaf o hortensias yn hoffi cysgod rhannol, yn enwedig yn ne Cymru lle gall yr haul fod yn gryfach. Gall Hydrangea paniculata dyfu mewn haul llawn os yw’r pridd yn ddigon llaith.
A yw glaw trwm Cymru’n effeithio ar hortensias?
Mae hortensias yn hoffi lleithder, ond gall gormod o law achosi pydredd gwreiddiau os nad yw’r pridd yn draenio’n dda. Mae gwelliannau pridd fel compost neu welyau uchel yn gallu helpu.
Pa mor aml ddylwn i ddyfrhau hortensias yng Nghymru?
Gan fod Cymru’n cael llawer o law, nid oes angen dyfrhau ychwanegol fel arfer. Yn ystod cyfnodau sych, dyfrhewch yn drylwyr unwaith neu ddwywaith yr wythnos, yn enwedig ar blanhigion newydd eu plannu.
Pa fath o bridd yw’r gorau ar gyfer hortensias yng Nghymru?
Mae hortensias yn hoffi pridd llaith, sy'n draenio'n dda ac yn gyfoethog mewn mater organig. Mae llawer o ardaloedd yng Nghymru yn naturiol asidig, sy’n helpu i gynhyrchu blodau glas mewn Hydrangea macrophylla.
Sut gallaf newid lliw fy nghortensias?
I annog blodau glas, defnyddiwch sylffad alwminiwm neu haen o fwlch nodwyddau pinwydd i ostwng pH y pridd. I gael blodau pinc, cynyddwch y pH gyda chalch gardd.
A oes angen gwrtaith ar hortensias?
Oes, mae bwydo hortensias yn gynnar yn y gwanwyn ac eto yn ganol yr haf gyda gwrtaith a ryddheir yn araf yn helpu i annog twf cryf a blodeuo toreithiog.
Sut dylwn i docio hortensias yng Nghymru?
Mophead & Lacecap: Tocion ysgafn ar ôl blodeuo ddiwedd yr haf. Paniculata & Arborescens: Tocion caled ddiwedd y gaeaf neu’n gynnar yn y gwanwyn i annog twf cryfach.
A all hortensias oroesi rhew yng Nghymru?
Gallant, ond gall rhew niweidio blagur blodau Hydrangea macrophylla. Mae rhoi haen o fwlch yn y gaeaf a gorchuddio planhigion â brethyn gardd yn ystod rhew yn helpu.
Pam mae fy naliau hortensia yn troi'n felyn?
Gall dail melyn fod yn arwydd o or-ddyfrhau, draeniad gwael, neu ddiffyg maetholion. Gwiriwch gyflwr y pridd a defnyddiwch wrtaith cytbwys os oes angen.
Beth sy’n achosi blodau hortensia i wywo?
Gall wywo ddigwydd oherwydd straen gwres, pridd sych, neu ddifrod i wreiddiau. Sicrhewch fod pridd yn llaith ac y bydd cysgod yn ystod prynhawniau poeth.
A all hortensias dyfu mewn ardaloedd arfordirol?
Gallant, ond gall gwynt cryf a halltrwydd achosi difrod. Plannwch mewn lle cysgodol neu defnyddiwch rwystrau gwynt i’w diogelu.
A yw hortensias yn gwrthsefyll ceirw?
Nid ydynt yn hollol gwrthsefyll ceirw. Os oes ceirw yn broblem, defnyddiwch wrychoedd diogelu neu atalyddion naturiol.
Pa mor hir mae hortensias yn byw?
Gyda gofal priodol, gall hortensias fyw am ddegawdau. Mae tocio, gwrteithio a dyfrhau cywir yn eu helpu i aros yn iach.
A allaf dyfu hortensias mewn potiau?
Gallwch, mae mathau cryno fel Hydrangea macrophylla ac Hydrangea serrata yn tyfu’n dda mewn cynwysyddion. Defnyddiwch pridd llaith ond sy’n draenio’n dda a dyfrhewch yn rheolaidd.
Pam nad yw fy nghortensia’n blodeuo?
Gall diffyg blodeuo gael ei achosi gan docio amhriodol, gormod o gysgod, diffyg maetholion, neu niwed rhew. Ceisiwch nodi’r rheswm i’w gywiro.
A yw hortensias yn wenwynig i anifeiliaid anwes?
Oes, mae cyfansoddion yn hortensias a all fod yn wenwynig i gŵn, cathod a cheffylau os cânt eu bwyta mewn symiau mawr.